Organizacja i otoczenie - mechanizmy wzajemnych dostosowań.

Organizacja - to obiekt, który charakteryzuje się współprzyczynianiem się części do powodzenia całości i całości do powdzenia części. Czyli organizacja musi charakteryzować się pewnym poziomem spójności i wzajemnego dostosowania części. Jest systemem otwartym - prowadzi wymianę energii  (zasileń materialnych) i informacji z otoczeniem. W wymianie między organizacją i otoczeniem podstawową zasadą jest ekwiwalentność tej wymiany.

• Wymiana zasileń materialnych i informacji między otoczeniem a organizacją - wytwarzane przez organizację produkty (dobra i usługi) są przyjmowane przez otoczenie odpłatnie lub nieodpłatnie, a otoczenie zaopatruje organizację w materialne i miematerialne czynniki, umożliwiające jej działalność lub daje do dyspozycji środki finansowe np. my płacimy za szkołę, a za to szkoła zatrudnia pracowników, zakupuje budynki, kupuje wyposażenie itp.
• Ekwiwalentność wymiany - organizacja musi zaspokajać potrzeby otoczenia, a otoczenie potrzeby organizacji. Tak więc organizacja musi dostosować swoje działania do zmiennych potrzeb i wymagań otoczenia  oraz warunków działania, jakie ono stwarza np. procesy integracji z Unią Europejską wymuszają przywiązywanie większej wagi do procesów umiędzynaradawiania działalności uczelni.
• Pasożytnictwo - Organizacja może przez pewien czas eksploatować swoje otoczenie pasożytując na nim, jeżeli uda jej się zdominować otoczenie i podporządkować je sobie przez uzyskanie pozycji monopolisty, eliminację konkurencji lub zastosowanie przymusu. Typem pasożyta może być Telekomunikacja Polska S.A., która zdobyła pozycję monopolisty i wyeliminowała konkurencję.

Proces zmiany równowagi pomiędzy organizacja a jej otoczeniem przebiega w następujących etapach:

• Określony kształt organizacji może być uznany za zadowalający, jeżeli pozwala na ekwiwalentną wymiane z otoczeniem.
• W miarę upływu czasu, pod wpływem zmian zachodzących w otoczeniu i samej organizacji, punkt równowagi przesuwa się, wtedy trzeba wykorzystać inne lub ulepszone produkty i obniżyć koszty finansowe działania organizacji.
• Organizacja musi się przekształcic czyli zmienić cele działania, strulturę i technologię.

8. Organizacja jako system - model H. Leavitta.
H. Leavitt uważał, że organizacja składa się z 5 podsystemów, które dostosowują się do siebie nawzajem, co oznacza, że zmiana w jednym podsystemie powinna wywołać zmiany dostosowawcze w pozostałych posystemach.
Organizacja jest ustrukturowanym czyli uporządkowanym w pewien sposób systemem społeczno-technicznym. Oznacza to, że składa się z powiązanych ze soba elementów technicznych i społecznych.
Podsystemy organizacji:

• Podsystem celów i wartości - określa misję, jaką organizacja spełnia w otoczeniu, w którym działa, oraz wobec swych uczestników, a także cele i zdania, które firma faktycznie realizuje (cele i zdania są zapisane w dokumentach i są elementem podpodsystemu struktura formalna) . Uzasadnia tę misję i strategię.
• Posystem psychospołeczny - zawiera uczestników  organizacji, ich motywacje, postawy, wartości, kulturę i więzi występujące między nimi.
• Podsystem struktury - obejmuje formalne zasady podziału zadań, uprawnień, informacji oraz władzy i odpowiedzialności w organizacji.
• Podsystem techniczny - w jego skład wchodzą  stosowane w organizacji technologie, umiejętności techniczne, maszyny, urządzenia, budynki i ich wyposażenie.
• Podsystem zarządzania - to system koordynacji i uzgodnienia pozostałych podsystemów w procesach podejmowania decyzji.

Systemowy charakter organizacji, czyli pewien poziom wewnętrznej spójności i wzajemnego dostosowania części oznacza, że zmiana w jednym z podsystemów powinna wywołać zmiany dostosowawcze w pozostałych podsystemach. Pożądane jestwmontowanie w system automatyzmów dostosowawczych. Polega to na przyznaniu jednostkom wykonawczym wolnych środków pieniężnych i swobody w dysponowaniu nimi. Kryterium odchylenia podsystemu społecznego i technicznego w organizacji to możliwość przewidywania reakcji lub odpowiedzi w obrębie tych podsystemów na decyzje i działania menedżerów. Podsystem techniczny jest w wysokim stopniu przewidywalny, społaczny w znacznie mniejszym stopniu.

Systemowy charakter organizacji, czyli pewien poziom wewnętrznej spójności i wzajemnego dostosowania części oznacza, że zmiana w jednym z podsystemów powinna wywołać zmiany dostosowawcze w pozostałych podsystemach. Pożądane jestwmontowanie w system automatyzmów dostosowawczych. Polega to na przyznaniu jednostkom wykonawczym wolnych środków pieniężnych i swobody w dysponowaniu nimi. Kryterium odchylenia podsystemu społecznego i technicznego w organizacji to możliwość przewidywania reakcji lub odpowiedzi w obrębie tych podsystemów na decyzje i działania menedżerów. Podsystem techniczny jest w wysokim stopniu przewidywalny, społaczny w znacznie mniejszym stopniu.