Cechy zarządzania wg Petera Druckera.
Peter Drucker wyróżnia 7 podstawowych cech zarządzania:
- Zarządzanie współczesne dotyczy przede wszystkim ludzi - jego celem jest takie współdziałanie wielu osób, które pozwala zneutralizować słabości oraz maksymalnie wykorzystać talenty i silne strony pracowników. Ludzie są najważniejszym zasobem organizacji.
- Zarządzanie współczesne jest osadzone w kulturze - oznacza to, że musi uwzględniać uznawane przez daną społeczność normy właściwego zachowania i wartości. Efektywne oddziaływanie na innych ludzi wymaga znajomości kultur, w których ci ludzie uczestniczą oraz szacunku dla tych kultur.
- Zarządzanie współczesne jest i musi być oparte na wartościach i celach jednoczących wszystkich uczestników organizacji - wartości i cele powinny prowadzić do emocjonalnego zaangażowania. Takie ambitne zadania mają zdolność mobilizowania ludzi do wysiłku nawet jeśli początkowo wydają się mało realne. Internalizacja wartości organizacyjnych przez uczestników organizacji ma ogromne znaczenie, gdyż zwiększa spójność podejmowanych przez nich decyzji i działań. Zarządzanie poprzez wartości, jako specyficzna forma indoktrynacji, może być także niebezpieczna - lojalność i dyspozycyjność względem organizacji może przekształcić się w bezrefleksyjną, bezkrytyczną lojalność i dyspozycyjność wobec konkretnych osób.
- Zarządzanie współczesne musi zapewniać dostosowanie się organizacji do otoczenia oraz uczenie się (przez wzmocnienia i mechanizm sprzężenia zwrotnego) - oznacza to zdolność do adaptacji do zmiennych warunków oraz stałego doskonalenia się uczestników, a więc nabywania przez nich nowych umiejętności, możliwości, wzorów działania. Jest to szczególnie istotne w warunkach transformacji ustrojowej, kiedy warunki działania przedsiębiorstw ulegają radykalnej zmianie. Organizacją niezdolną do uczenia się poprzez korygowanie popełnionych błędów jest z definicji organizacja biurokratyczna. Obecnie szczególnie modna jest koncepcja organizacji uczących się.
- Zarządzanie współczesne jest oparte na komunikacji - oznacza to obieg informacji wewnątrz organizacji oraz wymianę informacji z otoczeniem. Wyróżniamy komunikację werbalną czyli mowę słów (rozmowy, narady, wywiady, listy, pisma) oraz niewerbalną - czyli mowę ciała, twarzy, przestrzeni, zapachów, kolorów, dystansów. W przypadku rozbiezności między tymi rodzajami komunikacji większość ludzi bardziej ufa komunikacji niewerbalnej.
- Zarządzanie współczesne wymaga wskaźników efektywności - cele i zadania powinny być zracjonalizowane czyli maksymalnie konkretne, sprowadzone do postaci umożliwiającej jednoznaczną ocenę tego czy zostały one osiągnięte czy też nie. Istnieją zestawy powszechnie stosowanych wskaźników finansowych, ekonomicznych, rynkowych, technicznych i społecznych. Prawo Kopernika Greshama: pieniądz gorszy wypiera pieniądz lepszy. Dla nas ważniejsza jest inna interpretacja tego prawa: to, co konkretne wypiera to co ogólne nawet jeśli to to drugie jest ważniejsze. To zmusza menedżerów do operacjonalizacji celów i zadań 0tzn. przedstawiania ich w postaci tak konkretnej, że możliwa jest jednoznaczna ocena, czy zostały one zrealizowane czy też nie.
- Zarządzanie współczesne jest i musi być ukierunkowane na zadowolenie klienta dla zysku i wzrostu wartości firmy - w warunkach konkurencji jest to jedyny sposób na utrzymanie i zwiększenie udziału w rynku.
4. Kanon myślenia systemowego.
System - wg Russela Ackoffa to wyodrębniona z otoczenia całość złożona z elementów (podsystemów) powiązanych ze sobą bezpośrednio lub pośrednio. W skrócie: OCEP.
W podejściu systemowym zmianie ulega spojrzenie na organizację. Ważne są relacje między podmiotami (elementami) - to określa specyfikę danej organizacji.
Kanon "myślenia systemowego":
- Całość nie jest sumą swioch elementów. System posiada cechy nieredukowalne czyli takie, które nie dają się sprowadzić do cech swoich elementów. Jest nową jakością dzięki współdziałaniu czyli synergii, która może być dodatnia (2+2=5), neutralna (2+2=4) lub ujemna (2+2=3). Powstają tutaj 2 efekty:
- Efekt audytorium - zachodzi, gdy ktoś robi coś mając świadomość bycia obserwowanym przez kogoś innego.
- Efekt facylitacyjny - zachodzi, gdy ktoś robi coś w towarzystwie osób robiących to samo.
- System jako całść silniej wpływa na swoje elementy (podsystemy) niż odwrotnie.Przyjęcie tego założenia obiera drogę do kształtowania zachowań ludzi nie poprzez apele lecz projektowanie i przeprojektowywanie systemów (procesów, procedur i struktur).
- Usprawnienie funkcjonowania poszczególnych podsystemów nie musi prowadzić do wzrostu sprawności funkcjonowania całości.
- Z zawodowych elementów można zbudować wysoce niezawodną całość.
- Oddziaływanie na wybrany podsystem może wywołać przesuniętą w czasie i przestrzeni spotęgowana relację lub odpowiedź. W systemach wszystko jest ze wszytkim powiązane.
LUDWIK VON BERTALANFFY - stworzył "ogólną teorię systemu", a kluczowym pojęciem w jego teorii jest system.
NORBERT WIENER - twórca cybernetyki, głównym pojęciem jest układ.
Organizacje składają się z różnych elementów ściśle ze sobą powiązanych. Organizacja to system otwarty - dokonuje wymiany z otoczeniem informacji, materii itp.
Zjawiska w systemach otwartych:
- Homeostaza - mechanizm osiągania równowagi, samorealizacji. Systemy mogą korygować odchylenia, by powrócić do stanu równowagi.
- Ekwifinalność - jeden cel organizacja może osiągać z różnych stron, różnymi sposobami.
- Synergia - współdziałanie, wytwarzanie nowej wartości przez współpracę elementów.
- Całość - w systemie całość ma większy wpływ na części niż części na system - dobre elementy nie muszą tworzyc dobrego systemu.