Zarządzanie - istota i podstawowe funkcje.
Zarządzanie - to oddziaływanie na zasoby ludzkie rzeczowe, finansowe i informacyjne wewnątrz i na zewnątrz organizacji, ukierunkowane na osiągnięcie lub osięganie jej celów (a ściślej celów dominującej w niej koalicji kierownictwa) wynikające z prawa własności lub prawa dysponowania nią.
Zasoby - w zarządzaniu to wszystko to, czego ludzie pożądają, a czego nie wystarcza dla każdego. Zasobem stała się już nawet woda i powietrze (opłaty klimatyczne). Zasobami w organizacji są: pieniądze, władza, prestiż, informacje, wiedza, możliwość korzystania z dodatkowych usług .... wielkość i wyposażenie pokoi, rodzaj połączeń telefonicznych, samochód służbowy, miejsce na parkingu ...... uścisk dłoni szefa, jego uśmiech itp.
ZASÓB = POŻĄDANIE + BRAK
Pożądanie - pożądanie wybranych dóbr, usług, wartości jest najogólniej mówiąc "zaszczepione" ludziom przez dominujący w danym społeczeństwie (społeczności) system kulturowy. Zawsze brak powoduje pożądanie.
Cele - są częścią świadomości, mogą je mieć tylko ludzie. Cele to zawsze przyszły stan rzeczy, pożądany pod pewnymi względami przez podmiot działający. W organizacji cele mogą być: jednorazowe np. wyeliminować z rynku konkurenta X lub ciągłe (powtarzalne) np. zwiększać udział w rynku.
Funkcje zarządzania wg Fayola:
- Przewidywanie
- Organizowanie
- Rozkazywanie
- Koordynowanie
- Kontrolowanie
Współczesne funkcje zarządzania:
- Planowanie
- Organizowanie
- Motywowanie
- Kontrolowanie
Współczesne funkcje zarządzania wg Piotrowskiego:
- Planowanie
- Organizowanie
- Zatrudnianie
- Kierownicze przywództwo
- Kontrolowanie
2. Zasoby organizacyjne - pojęcie, rodzaje, mechanizmy alokacji.
Zasoby organizacyjne - to ogół rzeczy, ludzi, informacji i środków finansowych, jakie organizacja posiada lub którymi może dysponować, chociaż prawnie nie stanowią jej własności.
Rodzaje zasobów organizacyjnych:
- dobra materialne, szczególnie pieniądze
- różnego rodzaju usługi, zezwolenia, koncesje, ulgi, przydziały
- prestiż, pozycje organizacyjne
- informacje
- pewne pożądane w organizacji formy zachowań np. lojalność, okazywanie szacunku
- warunki i możliwości działania, jak poczucie bezpieczeństwa, układy, wpływy oraz specyficzne umiejętności
- czas wolny oraz organizacyjna władza
Dążąc do uzyskania dodatkowych korzyści, zasobów lub możliwości dostępu do nich większych niż te, które bezpośrednio łączą się z zawartą umową o pracę, liczni uczestnicy organizacji zawiązują między sobą różne nieformalne porozumienia tzw. organizacyjne koalicje.
Mechanizmy alokacji zasobów organizacyjnych:
- Przetarg - proces porozumienia, które określa warunki współdziałania różnych osób lub grup. Polega na sprecyzowaniu zasad udziału w koalicji, podziału obciążeń czyli wzajemnych zobowiązań i kosztów oraz podziału nadzwyczajnych korzyści.
- Negocjacje - zwrotny proces komunikowania się w celu osiągnięcia porozumienia w sytuacji, gdy my i druga strona związni jesteśmy pewnymi interesami, z których jedne są wspólne a drugie przeciwne. Jest to podstawowy sposób uzyskania od innych tego, co chcemy, szeroko stosowany w Polsce.
Ogólna wartość dodatkowych korzyści, zasobów uzyskanych przez koalicję zależy przede wszystkim od tego, kto w niej uczestniczy i jak sprawnie działa. W każdej organizacji istnieją różne koalicje, które mogą wpływać na alokację (rozmieszczenie) ograniczonych zasobów. Im większy jest niedobór zasobów w stosunku do oczekiwań, tym większą rolę w ich podziale odgrywa władza i wpływy. Jeżeli zasoby są łatwo osiągalne, to potrzeba uruchomienia procesu politycznego w organizacji jest niewielka. Jednocześnie im bardziej ograniczone i trudno dostępne są zasoby, w tym wiekszym stopniu postrzegane są jako cenne, tym większe mają znaczenie dla uczestników organizacji.
Deficytowość zasobów - ma charakter relatywny, zasoby są deficytowe tylko w stosunku do oczekiwań (roszczeń) z nimi związanymi.
Jednym z najważniejszych kryteriów branych pod uwagę w procesie alokacji zasobów organizacyjnych jest maksymalizacja zysków.